Vroege integratie en participatie

‘Vroege integratie en participatie’ omvat alle activiteiten en werkzaamheden van het COA om beter en in een vroeg stadium aan te sluiten bij de kansen en talenten van bewo­ners. Met als doel: bewoners kunnen zo snel mogelijk participeren en integreren in Nederland. Het COA werkt nauw samen met gemeenten en andere partners in de samenleving om het integratie- en participatieaanbod voor bewoners te blijven ontwikkelen. Zo zorgen we ervoor dat bewoners ervaring opdoen met taal, werk, opleiding en het opbouwen van een netwerk.

Kansrijke koppeling (voor vergunninghouders)

De regievoerders van het COA koppelen vergun­ninghouders aan gemeenten. Bij de koppeling houden we rekening met zaken die integratie kunnen bevorderen. Een kansrijke koppeling start met het ‘screeningsgesprek’ op de procesopvanglocaties (pols). Daar maken we direct na vergunningverlening een klantprofiel van elke vergunninghouder. Hierbij kijken we naar ‘harde plaatsingscriteria’: eerstegraadsfamilie in Nederland, gezinshereniging, medi­sche behandeling en een arbeidscontract of inschrijving bij een onderwijsinstelling. Daarnaast besteden we aandacht aan ‘zachte plaatsingscriteria’: werkervaring, gevolgde opleidingen, aanwezigheid van een (sociaal) netwerk in Nederland en ambities voor de toekomst.

Participatie vanaf dag 1 (voor asielzoekers en vergunninghouders)

Het COA stimuleert alle bewoners om op de opvanglocatie vanaf dag 1 be­zig te zijn met hun toekomst: kennis, vaardigheden en ervaring opdoen en een netwerk opbouwen. In een ‘begeleidingsgesprek participatie’ bespreekt de casemanager de participatiemogelijkheden op en in de nabije omgeving van de locatie. Voor vergunninghouders gaat het hierbij ook om de mogelijkheden in de gemeente waar iemand een woning krijgt.

De ‘casemanagers met aandachtsgebied partici­patie’ ondersteunen de locaties in hun regio, door als aanspreekpunt te fungeren voor activiteiten gericht op vroege integratie en participatie. Ze slaan een brug tussen de vergunninghouders en asielzoekers op de COA-locaties en gemeenten, regiocoördinatoren van Divosa, werkgevers, opleidingsinstituten, organisaties die vrijwilligerswerk aanbieden en andere initiatiefnemers in de regio.

NT2-lessen (voor asielzoekers)

Asielzoekers kunnen in de opvang vanaf dag 1 starten met het leren van de Nederlandse taal. Een belangrijke eerste stap naar inburgering. Sinds 2017 verzorgen NT2-docenten op drie procesopvanglocaties Nederlandse taallessen. De NT2-lessen zijn toegankelijk voor asielzoekers met een grote kans op een verblijfsvergunning (momenteel: Syriërs, Eritreeërs en Staatlozen). Bewoners met andere nationaliteiten kunnen lessen Basaal Nederlands volgen die door vrijwilligers worden gegeven. De NT2-lessen krijgen een vervolg op het azc binnen het programma Voorbereiding op Inburgering.

Programma Voorbereiding op Inburgering  (voor vergunninghouders)

Vergunninghouders kunnen het programma Voorbereiding op inburgering volgen. Dit programma biedt kennis en handvatten voor het zelfstandig wonen en leven in Nederland. Het bestaat uit: NT2-taallessen, de training Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) en individuele begeleiding en dossiervorming. Deelname aan het programma is niet verplicht, maar we stimuleren wel dat vergunninghouders zich goed voorbereiden op de toekomst. Daarom hanteren we het uitgangspunt ‘vanzelfsprekende deelname’.

VOORwerk (voor vergunninghouders)

In aanvulling op het programma Voorbereiding op inbur­gering voert het COA in samenwerking met IOM en UAF het project VOORwerk uit. Hier leren vergunninghouders via training hoe zij in Nederland een baan vinden en behouden door het ontwikkelen van hun hun sociale en communicatieve vaardigheden. Alle vergunninghouders in de opvang kunnen aan VOORwerk meedoen.

Warme overdracht (voor vergunninghouders)

Voor een vroege integratie en participatie is een goede informatieover­dracht over vergunninghouders naar gemeenten essentieel. Sinds 2017 deelt het COA de feitelijke gegevens over vergunninghouders digitaal via klantprofielen in het TaakstellingVolgSysteem (TVS). In het klantprofiel staat informatie over opleiding, werkervaring en deelname aan activiteiten en programma’s in de opvang. Ook periodieke mondelinge (‘warme’) overdrachtsmomenten zijn belangrijk. Daarom zet het COA samenwerkingsverbanden met gemeenten op om een warme overdracht mogelijk te maken. Hiermee borgen we dat de maat­werkbegeleiding een vervolg krijgt in de gemeente. De ‘casemanagers met aandachtsgebied participatie’ ondersteunen locaties bij het realiseren van deze doorlopende integratielijn.

Lees meer in de folder Vroege integratie en participatie bij het COA.