Overlastgevende asielzoekers vereisen andere maatregelen

Op en rondom asielzoekerscentra hebben we te maken met een groep asielzoekers die ernstige overlast veroorzaakt. Deze groep is verantwoordelijk voor (gewelds)incidenten met een grote impact op onze medewerkers, bewoners en de omgeving van locaties.

Op een asielopvanglocatie moeten COA-medewerkers veilig kunnen werken en moeten bewoners zich veilig voelen. Geweld tegen personeel of bewoners wordt niet getolereerd. Het COA werkt volgens het handvest veiligheid publieke taak, net als bijvoorbeeld ambulancepersoneel en andere hulpverleners. Er zijn al specifieke maatregelen genomen, maar bestuur en ondernemingsraad zijn het er beiden over eens: er is meer nodig.

'Situatie niet te tolereren'

COA bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker: "Het COA verzorgt al 25 jaar de opvang en begeleiding van asielzoekers en we doen dat met agogisch geschoold personeel. Die kunnen echt wel omgaan met wat lastpakken, maar er is nu al enige tijd sprake van situaties die ik niet kan tolereren.

De relatief kleine groep die er nu voor zorgt dat mijn mensen en de andere asielzoekers zich onveilig voelen, hoort niet in de opvang thuis. Daarvoor zijn inzet, expertise en bevoegdheden nodig die meer passen bij politie, OM en overheden. Samen met deze partijen en de staatssecretaris zoeken we nu al enige tijd naar oplossingen en maatregelen die verder gaan dan nu het geval is. Die maatregelen mogen niet te lang op zich laten wachten, dat wijzen de signalen van medewerkers die mij bereiken wel uit.”

Veelal mensen die niet in aanmerking komen voor asiel

Het gaat veelal om mensen die niet in aanmerking komen voor asiel. De Inspectie van Justitie en Veiligheid beschrijft de groep als ‘mensen met (soms heftige) criminele antecedenten waar sprake is van multi-problematiek waaronder verslaving en GGZ-vraagstukken.’ Zij laten zich ook niet, of amper begeleiden.

Milo Schoenmaker: "Het COA is gespecialiseerd in de opvang en begeleiding van asielzoekers, dat is onze professie en hiertoe zijn de medewerkers geselecteerd en opgeleid. Binnen deze professie zet het COA alles op alles om overlastgevers aan te pakken. Er is nu sprake van een groep overlastgevers die niet openstaat voor begeleiding en gedragsverandering. Daarop zijn de huisvesting en begeleiding door het COA niet op ingericht, ook niet in de ebtl (extra begeleiding en toezicht locatie). Tegelijk heeft deze groep een dusdanig verstorend effect dat de basisopdracht van het COA, het opvangen en begeleiden van asielzoekers, onder druk komt te staan.

Voor deze groep is een specialistische aanpak nodig, in een andere setting dan de COA-setting. Hierover zijn wij in gesprek met het ministerie van JenV."